Rode Klaver (Trifolium Pratense L.)

Let op: opent in een nieuw venster PDFAfdrukkenE-mail

Inhoud: * Historiek
* Plantenprofiel * Bloeitijd * Voorkomen
* Gebruikte delen * Inhoudsstoffen * Werking
* Indicaties * Contra-Indicaties * Bijwerkingen
* Interacties * Doseringen * Synergie
Rode Klaver
Rode Klaver (Trifolium Pratense L.)
Familie > Wilde Planten > Vlinderbloemenfamilie

Historiek

Klaver (Trifolium) in het algemeen en rode klaver (Trifolium pratense) in het bijzonder zijn van oudsher in Europa en Azië algemeen te vinden in bermen langs wegen en paden, op grasland, maaiweiden en weidegronden. Het kruid ontleent zijn naam aan zijn driedelige blad: Trifolium komt van het Latijnse tri dat ‘drie’ betekent, en folium ‘blad’. De plant groeit vrij algemeen in bermen langs wegen en paden, op grasland, maaiweiden en weidegronden.

De bloemen van de rode klaver worden al heel lang zowel vers als gedroogd gebruikt ter behandeling van diverse ziekten en aandoeningen. Rode klaver werd vroeger volgens de signatuurleer tegen bloedingen toegepast. De signatuurleer is een Middeleeuwse theorie die uitgaat van het principe dat de uiterlijke vorm van planten aangeeft welk orgaan ze het effectiefst genezen. Rode Klaver met zijn halve-maanvormige rode vlekken op de bovenzijde van zijn blad werd dus (zelfs vaak succesvol) tegen bloedingen toegepast. In theorie kan rode klaver (al dan niet gefermenteerd) het risico op bloeding verhogen dus we zitten hier met een tegenstelling...

Zowel in de traditionele Chinese leer als de Europese historie gebruikte men rode klaver ook tegen vastzittende en krampachtige hoest. Ook in de moderne fytotherapie wordt rode klaver vanwege zijn slijmoplossende eigenschappen nog steeds hiervoor gebruikt.

Verder wordt het ook nog steeds voorgeschreven ter behandeling van diverse huidproblemen, vaak in combinatie met andere zuiverende planten als zuring (Rumex crispus en grote klit (Arctium lappa). Rode klaver heeft ook een oestrogene werking en kan overgangskwalen en ouderdomsziekten helpen verlichten. De flavonoïden uit het blad en de bloemhoofdjes bevorderen de ovulatie.

Rode klaver is eetbaar. Het blad wordt rauw in salades gegeten of gekookt als groente. De bladsteel is vrij taai dus die kan men eventueel verwijderen. Het blad is mild van smaak. De bloemhoofdjes kunnen aan salades en desserts worden toegevoegd. Door de nectar zijn ze heerlijk zoet. Vroeger werden ze gedroogd en fijngemalen en aan meel voor kruidenbrood toegevoegd.

Rode klaver wordt ook gekweekt als voederplant en om stikstof vast te houden. De bladeren zijn rijk aan volwaardige eiwitten en vormen een uitstekende bron van voedingsstoffen voor vee en gevogelte.

Rond 700 v.Chr. zou rode klaver al als cultuurgewas gekweekt zijn door de Meden, in het hoogland van het huidige Iran.

Vanwege zijn belang voor het vee beschouwden de oude Grieken, Romeinen en Kelten de rode klaver als heilig. In de Keltische cultuur was de rode klaver ook nog het symbool voor bekoorlijkheid en vruchtbaarheid. Met de kerstening werd de plant verbonden aan de Heilige Drie-eenheid vanwege zijn drie bladeren. Het klavertje drie had de vorm van een kruis en men geloofde in het algemeen dat dit een teken was van perfecte eenheid.

Plinius raadde rode klaver in wijn aan bij stenen in de urinewegen; de wortel ervan bij waterzucht.

St. Patrick werd in 387 als 'Maewyn Succat' geboren in Schotland. Op zijn 16e werd hij ontvoerd door piraten en verkocht als slaaf. Hij kreeg religieuze visioenen en putte kracht uit het geloof, ontsnapte, reisde naar Frankrijk en werd priester. Op zijn 60e keerde hij terug naar Ierland om daar het Christendom te verspreiden en volgens de legende wist St.Patrick alle slangen uit Ierland te verjagen. Ze kropen naar zee en verdronken.

St.Patrick overleed op 17 maart 460 en wordt vaak afgebeeld in bisschoppelijk gewaad met slangen en een klaverblad (shamrock) aan zijn voeten. De symboliek is duidelijk. De slang, symbool van het heidendom werd verdreven. Ierland was gered van het heidendom. Vanaf de zevende eeuw wordt hij op 17 maart herdacht door de Ieren - waar ook ter wereld - met een groot feest ("St.Patrick's Day") en het drieklaverblad is symbool van Ierland geworden.

Hildegard von Bingen (12de eeuw) prees het verder ook aan tegen staar. Tenslotte schijnen kompressen van rode klaver te helpen bij voetschimmel. In wijn gekookt raadde ze het aan bij blaasstenen.

Dodoens zag er een middel in tegen witte vloed bij vrouwen.

Later zien we klaverbladeren ook in de vormgeving van vensters van gothische kerken veelvuldig terug. Rode klaver stond ook model voor de klaveren in het kaartspel.

In de Middeleeuwen werd de plant gezien als een talisman die het kwade zou afweren. Het gewone driebladerige klavertje bracht al geluk, voorspoed en gezondheid. Het dragen van driebladige klaver zou bescherming geven, en gedragen op de rechterborst gaf het succes. Een klavertje 4, nog veel zeldzamer werd gezien als een nog krachtigere talisman.

Vandaag nog brengt een klavertje met vier blaadjes geluk, of het nu met geld is, in het spel of in de liefde. Het klavertje vier werd ook gebruikt als 'naloopkruid'. Een vrouw moest proberen het klavertje vier stiekem in de schoen van de gewenste man te stoppen. Hij zou dan een niet te stuiten drang krijgen om haar te volgen. Wel moest ze dan binnen vier dagen zijn liefde voor zich zien te winnen. Minder kieskeurige vrouwen konden volstaan met een klavertje vier boven de deur te hangen. De eerste man die binnenkomt is de toekomstige echtgenoot. Van een vijfbladerig klavertje dacht men dat het door heksen gedragen werd om hen speciale krachten te geven, en een tweebladig klavertje gaf een jonge vrouw de kracht om haar toekomstige echtgenoot in haar dromen alvast te zien.  Daardoor werd het klavertje ook wel geassocieerd met deemoedig wachtende liefde, zowel aardse als goddelijke liefde, en het plantje komt dan ook in veel Middeleeuwse minneliedjes voor.

Het klavertjevier is trouwens een zeldzame mutatie van de driebladerige klaver. Het voorkomen wordt geschat tussen de 0,1% en 0,01%. De oorzaak van de mutatie wordt gezocht in vervuiling, bodemsamenstelling en andere omgevingsfactoren zoals beschadiging van de jonge klaver. Nog veel zeldzamer zijn klaverbladen met meer of minder blaadjes. De Zwitserse klaverbladverzamelaar Ramon Mayer bezat er 1027, waarvan 1 eenbladige, 5 tweebladige, 869 vierbladige, 147 vijfbladige, 4 zesbladige exemplaren en 1 zevenbladig exemplaar.

 

Plantenprofiel

 

Plant ui de familie van de Fabaceae (vlinderbloemenfamilie, Leguminosae of Fabaceae: beide wetenschappelijke namen zijn toegestaan) is, met ongeveer twintigduizend soorten, een van de grootste families van bloeiende planten. De familie komt over bijna de hele wereld voor. Enkele grote geslachten zijn Astragalus, Acacia en Mimosa.

De familie is van groot economisch belang omdat de peulvruchten ertoe behoren, eiwitrijke landbouwgewassen zoals bonen, erwten, tuinbonen, pinda's, en sojabonen, die belangrijk zijn voor onze voedselvoorziening.

Het is een vaste plant met een samengesteld, drietallig blad. De plant kan 15-50 cm hoog worden.

Het kruid tolereert sterke wind.

Levensduur: Tweejarig of overblijvend.

Stengels: De behaarde stengels groeien vanuit de oksels van de rozetbladeren. Meestal zijn ze boogvormig opstijgend. Bij forse exemplaren staan ze in een kring. Vaak worden er pollen gevormd.

Bladeren: De deelblaadjes zijn eivormig tot langwerpig en hebben vaak elk een V-vormige vlek. De steunblaadjes zijn breed, meestal eirond, generfd en voor meer dan de helft met de bladsteel vergroeid. Het vrije deel is driehoekig en vrij plotseling toegespitst. De onderste bladeren zijn rond en langgesteeld, de bovenste bladeren bijna zittend, langwerpig en aan onder- en bovenzijde bedekt met haartjes. In het midden van deze bladeren zit een lichte vlek. Naast de bovenste bladeren zitten eivormige blaadjes.

Bloemen: De bloeiwijzen zijn dichtbloemig, bolvormig tot eivormig en meestal aan de voet omhuld door de schutblaadjes van de bovenste 2 bladeren van een stengel of zijtak. Soms steken de bloeiwijzen op een korte steel boven de bladeren uit of zitten ze met 2 bij elkaar. De bovenste bloemen staan rechtop. Ze zijn 1,2 tot 1½ cm groot en paarsrood, soms vleeskleurig of wit. De kelk heeft 10 nerven. De kelkbuis is aangedrukt behaard.

Vruchten: De peulen zijn eivormig met een verbrede top.

 

Zaaien

Sommige rassen van rode klaver ontwikkelen zich vrij snel en kunnen te hoog opgroeien in de dekvrucht. Deze moeten daarom niet te vroeg gezaaid worden (niet voor half maart). Het zaad moet ongeveer 1-1,5 cm diep gezaaid worden en er is 10-20 kg zaaizaad nodig. Het duizendkorrelgewicht is ca. 2 g.

 

Ziekten

Rode klaver kan worden aangetast door klaverkanker (Sclerotinia trifoliorum). Dit is te constateren aan een pleksgewijs verwelken van het gewas. Op de stengels zijn zwarte sporenhoopjes te zien. Door een ruime vruchtwisseling is klaverkanker te voorkomen. Een minimale rotatie van 6 jaar is hiervoor noodzakelijk. Verder kan in de nazomer en herfst echte (Erysiphe trifolii) en valse (Peronospora trifoliorum) meeldauw optreden.

Klaver kan optreden als waardplant voor de verwelkingsziekte Verticillium dahliae. Een gevoelig gewas als vroege aardappelen dat in nauwe bouwplannen geteeld wordt moet niet vooraf worden gegaan door een klavergewas, zeker wanneer dit gewas lang heeft gestaan en heeft gebloeid. In ruimere bouwplannen met aardappelen doet klaver minder schade. Ook aardbeien en laanbomen zijn gevoelig voor Verticillium dahliae. Ook deze gewassen moeten in bouwplannen waarin aardappelen voorkomen niet vooraf worden gegaan door klaver.

Rode klaver kan worden aangetast door stengelaaltjes (Ditylenchus dipsaci) en het klavercysteaaltje.

Voor de bollenteelt zijn sommige stengelaaltjes quarantaine organismen. Verder is er geen aaltjeinformatie bekend.

 

Drogestofopbrengst

De rode klaver levert bijna 20 ton aan verse massa, waarvan 2.600 kg drogestof. Rode klaver is daarmee een van de productiefste vlinderbloemige groenbemesters als het gaat om voederwaarde.

 

Bloeitijd

 

De rode klaver bloeit van juni tot in de herfst met roze tot rode bloemen. De bloeiwijzen zijn bol tot eivormig en hebben aan de voet van de bovenste bladeren steunblaadjes.

 

Voorkomen

 

Rode klaver (Trifolium pratense) is een overblijvende plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae ofwel Fabaceae).

De rode klaver komt in het wild voor in heel Europa en in noordelijk en Centraal-Azië; zuidelijk vanaf het Middellands Zeegebied tot aan de Noordpoolcirkel. De rode klaver heeft zich ook in Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland gevestigd.

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, matig bemeste, kalkhoudende tot zwak zure grond (zand, leem, zavel, veen, klei en löss).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland, leemgroeven, stortterreinen, braakliggende akkers, binnenduingrasland en dijken.

De rode klaver werd vroeger veel gebruikt als voedergewas en komt nu weer meer in de belangstelling voor de ecologische landbouw. Wordt nu nog wel geteeld als stoppelgewas, dat wil zeggen dat de rode klaver wordt in maart en april onder graan gezaaid en groeit na de oogst van het graan verder. Het heeft een zeer laag blauwzuurgehalte. Er zijn zowel diploïde als tetraploïde rassen. De tetraploïde rassen zijn goed wintervast; de diploïde iets minder goed.

De rode klaver komt van nature niet voor in Australië en Nieuw-Zeeland maar de soort is er door de kolonisten ingevoerd. Voor de bestuiving werden er rond 1880 hommels uit Zuid-Engeland geïntroduceerd, omdat geen van de inheemse bijen door de diepe kroonbuizen de rode klaver konden bestuiven. Alleen een uitrolbare hommeltong kan de rode klaver bestuiven. Voor de zaadproductie worden in Denemarken en Frankrijk gekweekte hommels ingezet voor het bestuiven van de plant.

Het klaverblauwtje (Cyaniris semiargus) leeft alleen van de rode klaver en staat op de Nederlandse Rode lijst dagvlinders.

deze plant wordt bevlogen door:

Tuinhommelof Bombus hortorum

Gele hommel of Bombus distinguendus

Gewone langhoornbij of Eucera longicornis

Driedoornige metselbij of Osmia tridentata

 

Gebruikte delen

 

Bovengronds gedeelte van de plant. Herba cum flores.

Flos Trofolii: de bloemhoofdjes

Folium cum Flore Trifolii: bloeiende toppen met bovenste blaadjes, geoogst van juni tot september.

 

Inhoudsstoffen

 

Dat rode klaver rijk is aan fyto-oestrogenen, werd bewezen door de "klaverziekte" die men vaststelde bij schapen eind jaren '40 in West-Australië: de massale epidemie van steriliteit die men vaststelde bij rammenbleek te wijten aan het grazen op weiden, heel rijk aan de rode klaversoort "Trifolium subterraneum". De De formononetine erin bleek gemetaboliseerd te worden in EQUOL, een zwak oestrogeen, wat de vruchtbaarheidsproblemen verklaarde.

Rode klaver is veelbelovend als bron van isoflavonen. In het voedingspakket van de Westerse mens zit namelijk gemiddeld maar 1 mg isoflavonen per dag, in tegenstelling tot Aziatische landen, waar door het gebruik van soja en de vele andere groentensoorten, de dagelijkse inname 50 à 100 mg kan bedragen. Dit is waarschijnlijk één van de redenen waarom er in deze landen minder borst-, colon-, endometrium- en prostaatkanker voorkomen, alsook minder overgangsverschijnselen.

In een door Prof. J. C. Huber (Weense universiteitskliniek voor vrouwengeneeskunde) opgezette dubbelblind gerandomiseerde cross-over studie bij 110 vrouwen in de post-menopauze bleek rode klaver-extract met 40 mg isoflavonen significant de opvliegers, de transpiratie-aanvallen en depressiviteit te verminderen in vergelijking met de placebogroep.

In de bloemen:

  • isoflavonen met fyto-oestrogene werking: vooral biochanine A (methyletherafgeleide van daïdzeïne) en formononetine  (methyletherafgeleide van genisteïne)
  • overige flavonoïden (oa. pratoletine)
  • looistoffen
  • coumarines
  • glycosiden: fenol- en cyanogene glycosiden
  • saponinen
  • salicylzuur en fenolzuren zoals koffiezuur, chlorogeenzuur ea
  • etherische olie: oa furfurol, methylsalicylaat, benzylalcohol, ...
  • mineralen en sporenelementen: calcium, fosfor, selenium, koper, aluminium, baron, chroom, cobalt, ijzer, magnesium, mangaan, kalium, silicium, natrium, tin, zink
  • vitaminen: C, B1, B2, B3, Beta-caroteen en choline
  • olie
  • hars
  • myricylalcohol
  • proteïnen en aminozuren (vooral in de bladeren): arginine, aspagarinezuur, L-asparagine, histidine, homoserine, isoleucine, leucine, lusine, methionine, fenylalanine, serine, threonine, tryptofaan, tyrosine, valine

 

Werking

 

INWENDIG:

 

  1. fyto-oestrogeen effect:
  2. onderdrukt de botresorptie, stimuleert de botvorming bij postmenopauzale vrouwen
  3. cholesterolverlagend
  4. antioxidatief
  5. bloedverdunnend, vermindert de bloedklontering
  6. verbetert de elasticiteit en het dilatatievermogen van de slagaders
  7. mild hypotensief
  8. diuretisch (door flavonoïden), bloedzuiverend, ontgiftend, ontzurend
  9. bevordert ophoesten van slijmen, kalmerend op de luchtwegen
  10. krampwerend
  11. samentrekkend
  12. cholagogum (galdrijvend), tonicum voor de lever
  13. ontstekingswerend
  14. geriatricum

 

UITWENDIG:

Rode klaver is een mooi en heerlijk kruid voor de huid in zowel inwendig als een uitwendig gebruik!

 

  • Adstringerend en hierdoor antiseptisch
  • anti-inflammatoir door oa. de looistoffen
  • verkoelend en zuiverend

 

Indicaties

 

INWENDIG:

 

  1. menopauzale klachten en alle symptomen die erbij komen
  2. preventie van osteoporose vanaf de menopauze
  3. PMS
  4. endometriose
  5. menorraghie (hevige maandstonden), onvruchtbaarheid, amenorrhee (uitblijven van de maandstonden)
  6. hypercholesterolemie
  7. preventie en aanpak van cardiovasculaire aandoeningen
  8. hypertensie en hartkloppingen
  9. preventie van tumoren, adjuvante niet-toxische tumortherapie van borst- en ovariumkanker
  10. chronische huidaandoeningen zoals eczeem, acne, zweren, psoriasis
  11. voorjaarsmoeheid, lever- en nier detoxificatie ( auto-intoxicatie)
  12. hyperuricemie: bij allerlei reumatische aandoeningen, jicht; preventie van nierstenen, aandoeningen van het lymfesysteem, herstel na ziekte, chronische degeneratieziekten
  13. bronchiale catarrh, hoest, krampachtige hoest, kinkhoest, benauwdheid
  14. spierkrampen, maagdarmkrampen en kolieken
  15. milde diarree
  16. zwakke leverfunctie
  17. ontsteking van de borstklieren
  18. darmslijmvliesontsteking
  19. ouderdomskwalen, ouderdomszwakte, depressiviteit bij bejaarden
UITWENDIG:
  1. brandwonden, huidinfecties, verzweringen, insectenbeten
  2. schilferende en chronische huidaandoeningen (eczema, psoriasis)
  3. lymfoedeem
  4. oogbindvliesontsteking
  5. mondslijmvliesontsteking, angina
  6. vaginitis en witverlies

 

Contra-indicaties

 

  • niet geven tijdens de zwangerschap of zogen
  • niet geven bij bloedingsstoornissen
  • niet geven bij aandoeningen die hormoonafhankelijk zijn of bij voorgeschiedenis ervan
  • vanwege de bloedverdunnende werking ook niet gebruiken voor een chirurgische ingreep, tandextractie os samen met andere bloedverdunnende, diuretische of hartmedicatie

 

Bijwerkingen

 

Rode Klaver bevat cumarine (= bloedverdunnend) , als je al op bloedverdunners zit, dan geen rode klaver gebruiken.  Ook niet bij problemen met de bloedstolling.

Rode klaver bevat oestrogeen en dient daarom ook  niet gebruikt te worden bij endometriose, en mogelijk tot nader onderzoek is gedaan ook niet bij eileider -en borstkanker.

Bij de aangegeven doses zijn doorgaans geen neveneffecten te vrezen.

In zeldzame gevallen kan er hoofdpijn, misselijkheid, spierpijn en huiduitslag.

!! Best geen grote hoeveelheid rauwe klaver eten!!

De correcte verwerking van het kruid is zeer belangrijk: bij een slecht drogingsproces met fermentatie, ontstaat dicumarol, dat sterk stollingswerend werkt en bij overmaat uiterst giftig is (inwendige bloedingen, het antodoot is dan vitamine K).

Bij een voorgeschiedenis van bloedingen (maag-darmen) enkel op voorschrift van een arts gebruiken.

Geen zieke rode klaver gebruiken; die kunnen giftige indolizidine-alkaloïden bevatten ("slaframine")

 

Interacties

 

  • mogelijke interactie met bloedverdunnende medicatie zoals warfarine, aspirine, NSAID'S (ontstekingsremmers als ibuprofen)
  • door de aanwezigheid van fyto-oestrogenen zijn er ook interacties mogelijk met geneesmiddelen met een hormonale werking (anti-conceptiva, hormonale substitutiepreparaten)
  • door het diuretisch effect kan kruid de electrolytenbalans in het lichaam verstoren==> opletten bij het gebruik van medicatie tegen hartritmestoornissen (anti-aritmica), hartglycosiden (digoxine), lithium, K-drijvende diuretica (thiaziden, lisdiuretica) en K-sparende diuretica (spironolactone, triamterene), theophyllinederivaten (anti-astma medicatie en bronchodilatatoren)
  • mogelijk bestaat er een interactie met planten die eveneens een fyto-oestrogene werking hebben zoals Cimicifuga Racemosa (zilverkaars), Glycine Max (soja), Salvia Officinalis (salie), Salvia Sclarea (scharlei), Humulus Lupulus (hop)...
  • dezelfde mogelijke interactie bestaat ook samen met planten die een bloedverdunnend effect hebben zoals Ginkgo Biloba, Zingiber off. (gember), Vaccinium Myrtillus (blauwe bosbes), Panax Ginseng (Ginseng), Capsicum annuum var. annuum (cayennepeper), Uncaria Tomentosa (katsklauw)...
  • andere bloedverdunners waar mogelijks een interactie mee bestaat zijn: vitamine E en omega 3-6
  • het kruid kan ook een leverenzym cytochroom P 450 3A4 inhiberen waardoor gelijktijdige inname van bepaalde geneesmiddelen (bvb ketoconazole, fexofenadine, triazolam, HIV-medicatie) moet vermeden worden.
Cytochroom P450 3A4 (afgekort CYP3A4) is een lid van de cytochroom P450 enzymfamilie. Het is het belangrijkste enzym dat lichaamsvreemde stoffen in het lichaam omzet. De lever bevat het meeste van dit enzym. Heel veel toegediende geneesmiddelen worden door dit enzym omgezet.
Het eten van een grapefruit of het drinken van grapefruitsap naast het gebruik van reguliere medicatie kan tot gevaarlijke interacties leiden.
De schatting is dat meer dan de helft van de veel voorgeschreven medicijnen na orale inname gedeeltelijk door het enzym CYP3A4 in de darmwand wordt afgebroken (first-pass effect) Bij een verminderde CYP3A4-activi-teit als gevolg van het drinken van grapefruitsap, kan de bloedconcentratie van een medicijn gevaarlijk hoog oplopen en kunnen emstige bijwerkingen optreden.
Grapefruitsap vermindert de afbraak van de volgende medicijnen:
1. Statines: lovastatine, atorvastatine, simvastatine
2, Antihistaminica: astemizol, terfenadine (zeer gevaarlijk, vanwege het risico van (fatale) hartritmestoornissen)
3. calciumantagonisten: nifedipine, amlodipine, nimodipine, nitrendipine, felodipine, nisoldipine, nicardipine, (nor)verapamil
4. Psychofarmaca: buspiron, quetiapine, methadon
5. Benzodiazepines: diazepam, triazolam, midazolam
6. Tmmunosuppressiva: cyclosporine, tacrolimus, sirolimus, methylpreduisolon
7. HIV protease remmer: saquinavir
8. Oestrogenen ethinylestradiol, 17B-estradiol
9. Overig: amiodaron, artemether, carbamazepine, cisapride, erythromycine, losartan, digoxine

 

Doseringen

 

De aangeraden dosis voor menopauzale klachten bedraagt het equivalent van 40mg isoflavonen /dag

Gewoon voor de gezondheid de thee drinken: een paar keer per week. Medicinaal inzetten: 2-10 weken max. en dan enkele koppen thee per dag.

Een aftreksel (1 theelepel per kop gekookt water)  van rode klaverbloemetjes helpt bij bronchitis, heesheid,  irriterende hoest en zouden goed kunnen helpen bij opvliegers  (Mercurius/Mars) en andere overgangsklachten, evenals bij prostaatvergroting. Ook kan het helpen bij pijn in de borsten tijdens de menstruatie.

In Rusland werd dit kruid veel gebruikt tegen astma.  Ook inzetbaar bij tuberculose. En het helpt als je vocht vasthoudt. En: de gedroogde bloemetjes geven ook andere kruidentheeën meer smaak en geur!

Compressen en baden, maar ook inwendig thee ervan drinken, helpt bij huidinfecties, eczema, psoriasis en ook bij huidkanker. Mondbaden helpen bij ontstekingen in de mondholte en bij keelontsteking: er mee gorgelen.  Je kunt bij psoriasis en huidkanker misschien nog het beste een zalf maken: kook de rode klaver en doe het in reuzel.

Kankerremmend: Onderzoek met proefdieren heeft aangetoond dat rode klaver de groei van vele soorten kankers afremt, bron: http://www.fitplein.nl/items/supplementen/overgang.php

Thee van de gedroogde plant helpt dan dus wel bij vruchtbaarheidsproblemen en daarnaast ook bij de menopauze en problemen met de hartvaten en het kan botontkalking voorkomen of helpen te verminderen. (Osteoporose) (zie onder andere deze site: http://www.isoflavones.info/nl/rode-klaver.php)

Een aftreksel van de stengel helpt bij diarree en spijsverteringsstoornissen.  Zes theelepels gedroogde stengel met 2 kopjes kokend water overgieten en 10 min. laten trekken met een deksel erop. Dan zeven en over de dag verdeeld in kleine teugjes drinken.

Gestandaardiseerd klaver extract, bij menopauzale klachten: 500 mg (met 40 mg fyto-oestrogene isoflavonen) /dag; bij ernstige klachten 1000 mg (met 80 mg isoflavonen)

Extract, gestandaardiseerd om 4% totaal flavonoïden en isoflavonoïden te bevatten

Tinctuur: bij eczeem en psoriasis: 3x /dag 15 à 25 dr.

Poeder: 2 g /dag voor de aanvoer van 40 mg isoflavonen /dag

Vloeibaar extract (1:1 in 25% alcohol): 30 à 60 dr, 2 à 3x /dag of 3,5 ml /dag

 

Synergie

Met Arctium Lapa (grote klis, wortel) en/of Urtica Dioica (grote brandnetel, kruid) en/of Viola Tricolor (driekleurig viooltje, kruid) bij eczeem en huidaandoeningen, in een mengeling van bloedzuiverende kruiden

 

Wetenswaardigheden

Voor rokers: het kauwen op een vers bloemetje maakt dat je minder behoefte zou hebben aan een sigaret!

Trifolium betekent driebladig. In de Middeleeuwen stonden drie blaadjes symbool voor Vader, Zoon en Heilige Geest. Pratense is afgeleid van weide en geeft aan waar de plant groeit. Schapen die heel veel rode klaver aten werden onvruchtbaar.

Het is tevens een prima groenbemester en trekt bijen aan.Veel in het wild groeiende Rode klavers stammen van gekweekte rassen af. De vroeger algemene klavervelden behoren tegenwoordig grotendeels tot het verleden.

In veel streken werd van de Rode klaver een lekkere, zij het vrij koppige wijn gemaakt.

teelthandleiding groenbemesters

De soort bloeit, zoals de naam al zegt, met rode bloemen. Rode klaver is een inheems gewas en kan als hoofdgewas, als stoppelgewas en onder dekvrucht gezaaid worden. De teelt als hoofdgewas is echter minder gebruikelijk geworden omdat de akkerbouw- en tuinbouwbedrijven geen vee meer houden. Vroeger werden de trekpaarden veelal met rode klaver gevoederd. Rode klaver is daarom tegenwoordig vooral geschikt voor inzaai onder dekvrucht; het gewas kan dan zeer productief zijn. De teelt kent wel enkele moeilijkheden. De dekvrucht mag niet te zwaar zijn anders krijgt de rode klaver geen kans zich te ontwikkelen. Anderzijds mag de dekvrucht ook weer niet te open zijn omdat de rode klaver anders te hoog opgroeit in de dekvrucht. De meeste granen zijn geschikt als dekvrucht; vlas als dekvrucht wordt afgeraden.

De bemesting en de rassenkeuze bij de huidige gangbare tarweteelt zijn echter veelal geheel gericht op het behalen van de hoogst mogelijke tarweopbrengst. Hierdoor zijn de ontwikkelingsmogelijkheden voor rode klaver in deze situatie beperkt. Op een biologisch bedrijf echter, is een goed geslaagd klavergewas veelal belangrijker dan de tarweopbrengst en wordt de teelt van de tarwe hierop aangepast. De toepassingsmogelijkheden van rode klaver liggen vooral op deze bedrijven.

Voor een goede hergroei van de rode klaver dient de dekvrucht (meestal graan) niet te kort gemaaid te worden; een stoppellengte van 15-20 cm is ideaal. Daarnaast kan het ook in een vroege stoppel gezaaid worden tot uiterlijk 1 augustus. Het gewas is voor de meeste grondsoorten geschikt, maar stelt wel enige eisen. Natte stugge klei en lichte zand- en dalgronden zijn ongeschikt. Op zandgrond mag de pH-KCl niet lager zijn dan 5,0.

 

CULINAIR:

 

  • Pluk de paarsrode bloemblaadjes eraf en doe door de sla. Het smaakt een beetje zoet!
  • Decoreer je ijsthee met rode klaverbloemetjes!  In Lapland maakten ze van de rode bloemetjes brood bij gebrek aan graan.
  • Verse jonge bladeren geoogst voor de bloei, kunnen klaargemaakt worden als spinazie
  • Verse jonge bladeren kunnen in de soep en sausen gebruikt worden (geen al te grote hoeveelheid rauw, maar gekookt is er geen enkel gevaar)
  • De nectar kan uit de bloempjes gezogen worden
  • De bloemen laten zich goed verwerken in kruidenazijn (met oa vlierbloesem, echte tijm, roosmarijnblad, tuinanjertjes...), in wijn en in siropen
  • Rode klaver-meel (gemalen gedroogde plant) kan in brood verwerkt worden bvb in het Ierse "Shamrockbread"
  • De wortel kan gekookt gegeten worden
ECONOMISCH BELANG:
  • wordt vaak ingezaaid in land voor weiden bestemd
  • voedergewas
  • honingplant bij imkers
  • groenbemester
  • kan gebruikt worden als verfplant: om wol en stoffen geel tot bruin te verven
COSMETISCH GEBRUIK:

Van rode klaver kan een heel goede huidlotion tegen puistjes en huidonzuiverheden gemaakt worden.
Stoombaden van rode klaver hebben een intens reinigende werking op de gezichtshuid.

 

 

 

 

 

Literatuurlijst en Referenties * Top