Echte kamille (Matricaria recutita)

Let op: opent in een nieuw venster PDFAfdrukkenE-mail

Inhoud: * Historiek
* Plantenprofiel * Bloeitijd * Voorkomen
* Gebruikte delen * Inhoudsstoffen * Werking
* Indicaties * Contra-Indicaties * Bijwerkingen
* Interacties * Doseringen * Synergie
Echte kamille
Echte kamille (Matricaria recutita)
Familie > Wilde Planten > Composietenfamilie

Historiek

De geslachtsnaam is samengesteld uit de Latijnse woorden 'Mater' wat staat voor 'moeder', en 'caria' wat 'zorg' betekent. Ook de soortnaam is een samenvoegsel, ditmaal van de Griekse woorden 'camai' wat staat voor grond en 'millon' wat appel betekent. In het Spaans heet de plant ook Manzanilla wat 'kleine appel' betekent. In de oudheid werd ze dan ook als plant "voor moeders" aanschouwd.

Kamille is één van de oudste geneeskruiden het was al bij de oude Egyptenaren een zeer gewaardeerd kruid omwille van zijn koorts- en ontstekingswerende werking als bloem van de zonnegod Ra; ze wordt vermeld op de papyrus van Ebers en werd aangewend bij malaria. Men kweekt in Egypte nog steeds veel kamille voor eigen gebruik (ook de EO) en voor de export. Het werd vroeger opgedragen aan de zon. In de maag van de mummie van farao Ramses iI werd Kamillestuifmeel aangetroffen.

Griekse artsen schreven kamille toen voor bij koorts en vrouwenziekten. Het was een kruid uit Hecates tuin en wie het bij zich droeg was onkwetsbaar voor boze goden. Hippocrates (460-377 v chr.) erkende al de medicinale eigenschappen van de plant.

In het noorden van Europa, in de tijd voor de kerstening was de Kamille gewijd aan Balder, de Germaanse God van Het Licht en de Zomer, ze werden "Balder's Bra" genoemd, oftewel "Balder's wenkbrauwen".

Dioscorides (40-90 n Chr.) en Galenus (131-201 n Chr.) roemden de ontstekingswerende werking bij keelpijn, mondslijmvliesaandoeningen en slecht helende wonden; door Dioscorides werd trouwens ook een menstruatiebevorderende werking vastgesteld; Plinius de Oudere (23-79 n Chr.)wees op het gebruik bij winderigheid. Men kan wel niet nagaan of het hier gaat om de echte kamille of de Roomse.

In het Angelsaksische geschrift 'Lacnunga' wordt Kamille beschreven als een van de negen heilige kruiden van Wodan. De Kamille speelde een belangrijke rol in de Midzomerrituelen. De echte Kamille was een plant uit Hecates tuin. Men geloofde dat degene die Kamille bij zich droeg onkwetsbaar was voor hekserij. Uit de Oudheid bestaan beschrijvingen van planten die vermoedelijk de Kamille voorstellen, alleen bestond er toen al veel onenigheid over de naamgeving van alle Kamillesoorten. Opmerkelijk is dat Hildegard von Bingen niets vermeldt over de Kamille, terwijl hij in haar tijd ook al veel voorkwam, de eerste houtsnede van Kamille vind men pas in 1485.

Vanaf de late middeleeuwen werd het, vanwege de aangename geur vaak gebruikt om over te lopen of op zitbankjes ter verlichting van de pijn bij aambeien. In de plantenboeken uit die tijd werd het gebruikt voor dezelfde kwalen als nu. In een populair tuinboek uit 1638 schreef William Lawson over zitjes en bankjes met kamille die de geest verlichten en het lichaam helen.
Shakespeare verwijst ernaar in deel 1 van Henri  IV : “…zoals een kamilleweid, hoe meer het wordt betreden des te meer het zich verspreidt”
In Parkinsons kruidenboek van 1656 worden kamillebaden aangeboden ter versterking van gezonde mensen en als pijnbestrijder bij ziekten.

Het ontspannende aroma werd geïnhaleerd als snuif of gerookt om astma te verlichten en slapeloosheid te genezen.

In het volksgeloof van de Middeleeuwen was de werking van de plant het grootst als hij voor Sint Jan werd geplukt. Na die datum zou hij schadelijk zijn bij gebruik, omdat hij door heksen zou zijn besprenkeld.
Als afweerkruid zou de plant heksen weg houden als hij aan het huis werd gehangen. Het deed dienst als strooikruid omwille van de zoete geur die slechte verdreef in tijden van minimale hygiëne.

Volgens de signatuurleer is echte kamille omwille van zijn holle bloembodem geschikt voor alle holle organen zoals maag, darmen en baarmoeder.

Dodoens (1517-1585) noemt tal van Kamillesoorten zonder duidelijkheid te bieden, hij stelde de geneeskracht van beide soorten gelijk. Hij zag ondermeer toepassingen bij: darmkolieken, zwakke vertering, niergruis, pijn en stijfheid (de olie), constipatie en koortsen.

H. Bock (1498-1554) aanzag echte kamille als belangrijkste geneesmiddel voor de artsen uit die tijd.

De plant werd vaak de Plantendokter genoemd, omdat andere planten er baat bij hebben als Kamille bij ze in de buurt groeit. Nu is Kamille een van de meest gewaardeerde kruiden waar veel onderzoek naar is gedaan.

Echte kamille werd in Duitsland als geneeskrachtige plant van het jaar 1987 uitgeroepen.


Plantenprofiel

Eénjarige plant uit de familie van de composieten (Asteraceae compositae)

  • aromatische, éénjarige of winterharde plant
  • kamille is een echte pioniersplant
  • bloeit tweemaal per jaar
  • tijdens de bloeiperiode gemakkelijk te herkennen aan zijn talrijke eindstandige madeliefjesachtige bloemhoofdjes; op de rand van een kegelvormige, van binnen holle, goudgele tot oranjegele bloembodem, blaadjes eerst horizontaal daarna naar onderen teruggeslagen
  • echte kamille verspreidt een naar appels, zoetig ruikend aroma
  • het zaad komt op in september
  • de plant overwintert met een bladrozet
  • in het voorjaar schieten de stengels omhoog, ze zijn rechtopstaand en rijk vertakt
  • echte kamille wordt ongeveer 60 cm hoog
  • de bloemen zijn gesteeld en hebben zowel lint- als buisbloemen
  • de buisbloemen zijn heldergeel en de lintbloemen wit.
  • het is een plantengenezer die de gezondheid van planten bevordert die in zijn nabijheid groeien.

Soorten:

  • Reukloze kamille - Tripleurospermum maritimum - Matricaria Maritima
  • Roomse kamille – Chamaemelum Nobile of Anthemis Nobilis
  • Stinkende kamille - Anthemis cotula

Niet te verwarren met het "Moederkruid" of "Tanacetum Parthenium (Chrysanthemum Pathenium)" dat opvallende gelijkenissen bevat. 

 

Bloeitijd

Bloeit vanaf mei tot augstus. 

 

Voorkomen

De plant bloeit in volle weiden en in korenvelden, aan wegkanten, op zonnige heuvels en op puinplaatsen.  

De echte kamille is een plant uit de composietenfamilie. De soort komt overal voor in Europa en wordt op grote schaal geteeld in Hongarije en Oost-Europa.
De plant heeft meestal een vrij sterke geur en komt algemeen voor op droge, voedselrijke grond, dus op akkerland, maar ook in wegbermen.

 

Gebruikte delen

Flos Matricariae (Flos Chamomillae): de bloemhoofdjes, volledig geopend, vaak pas geplukt na het drogen van de gehele plant, met hooguit 2cm van het steeltje; in de schaduw gedroogd.

 

Inhoudsstoffen

• Etherische olie (min 0,5-1,5 %) met sesquiterpenen: chamazuleen (5 à 15%, verantwoordelijk voor de blauwe kleur, weinig aanwezig in de plant zelf maar vooral gevormd tijdens de stoomdistillatie of infuseren uit matricin) 
• Bisabolol (werkt tegen krampen)
• Bitterstoffen (3%) waaronder azuleen, matricin, matricarin
• Flavonoïden (waaronder apigenine, luteoline, patuletine en quercetine)
• Glucosiden (vochtafdrijvend)
• Looistoffen
• Slijmstoffen
• Cumarine (licht verdovend): umbelliferone, herniarine
• Belleferon (schimmeldoder)
• Appelzuur
• Salicylzuur (pijnstillend en koortsverlagend)
• Vitaminen A, B en C
• Mineralen P, Fe en S
• Valepropriaten (werken ontspannend op de darmen)

ETHERISCHE OLIE van echte kamille:
• Het plukken van de bloemen is zeer arbeidsintensief en de opbrengst is uiterst laag, dit verklaart de kostbaarheid van de olie.
• Onderzoek heeft uitgewezen dat kamille ook als tegengif bij infecties door verschillende bacteriën zoals stafylokokken en streptokokken gebruikt kan worden. Hierbij wordt het gif, dat door deze bacteriën vrijkomt, onschadelijk gemaakt, dit in tegenstelling tot antibiotica waarbij alleen de vermeerdering van deze bacteriën wordt verstoord. Zeer kleine hoeveelheden van de EO zijn al in staat als tegengif te functioneren.
• De rijkdom van alfa-bisabolol maakt deze EO tot een bijzonder werkzaam antisepticum, het chamazuleen maakt het een uitstekende ontstekingsremmer.
• De olie bevordert de genezing van de huid, is pijnstillend bij gewrichtsaandoeningen, verzachtend bij oogaandoeningen en helpt over het algemeen tegen ontstekingen.
• Alleen echte kamille bevat de heilzame blauwe olie (door chamazuleen). Deze werkzame stof uit de EO vormt zich pas bij de verwerking van de bloemen (stoomdistillatie) uit een voorstadium, het matricine.

De EO van de ROOMSE KAMILLE onderscheidt zich van de Echte Kamille door zijn samenstelling, geur en kleur. Waar in de Echte Kamille de sesquiterpenen overheersen zijn hier de esters meer dominant (70 à 80%), deze zorgen voor de sterk ontspannende eigenschappen. Het zijn beiden dure oliën maar reeds een kleine hoeveelheid is voldoende voor een goede werking. Deze olie is bijzonder goed voor zenuw-gevoelige mensen met een gevoelige huid. Een goede EO voor kinderen. 1dr op de zonnevlecht gewreven helpt al kalmeren en angsten opheffen.

 

Werking

Kamille heeft een groot werkingsgebied, enkele hiervan zijn voorbeelden:
• Kalmerend, krampwerend, verzachtend, vochtafdrijvend, licht verdovend, pijnstillend, koortsverlagend, schimmeldodend, ontspannend op het spijsverteringsstelsel, ontstekingsremmend, bactericide, wondhelend, anti-allergisch, …
Toepassingen en gebruik:
• Zenuwstelsel: bij stress, innerlijke verkramping, grote vermoeidheid, gebrek aan levenskracht, overspanning. Verder bij hoofdpijn en slapeloosheid, nachtmerries, en heimwee. Ook nerveuze overgangsklachten en kiespijn.
• Spijsvertering: maag- en darmkrampen, maagpijn, buikpijn, diarree door spanningen, constipatie, maag- en darmzweren, koliekpijnen.
• Infecties: bij snel opkomende infecties met koorts, griep, verkoudheid, sinusitis, bijholteontsteking, blaasontsteking, ooginfectie, ontstekingen in de mondholte, middenoorontsteking, amandelontsteking.
• Bij diverse huidaandoeningen en huidinfecties, door bacteriën of schimmels, irritaties, allergieën, ooginfecties, eczeem, zweren, blaren, brandwonden, schaafwonden, rode plekken en zwellingen ( op de Antillen gebruikt men curcuma voor de behandeling van oa zwellingen en verstuikingen, kamille bevat ook cumarine).
  

Indicaties

INWENDIG:

  •  milde, acute en chronische ontstekingen van het maag- en darmslijmvlies; maagwandontsteking, zuurbranden, buikgriep
  • adjuvans bij maagzweren en darmonteking bvb ziekte van Crohn, preventie van maagzweren
  • maagkolieken, galkolieken, darmkrampen, diarree met krampen, kolieken bij zuigelingen, spastisch colon, nausea en braken, menstruatiekrampen, spasmen van de urinewegen, moeilijke bevalling, naweeën, adjuvans bij astmatische bronchitis
  • indigestie, moeilijke spijsvertering, anorexie, nerveuze spijsverteringsklachten, flatulentie, opgezette buik door darmgassen, oprispingen
  • rusteloosheid, stress, prikkelbaarheid, irritatie en boosheid, angst
  • zeer geschikt voor kinderen: bij ADHD, nachtmerries, rusteloosheid, slapeloosheid (bvb bij doorkomende tanden)
  • spanningshoofdpijn
  • verstoorde darmflora met diarree
  • koorts, griep, verkoudheden, ...

UITWENDIG:

  • tandvleesontsteking, mondslijmvliesontsteking, aften, angina (keelontsteking), keelpijn, strottenhoofdontsteking (spoelen en gorgelen)
  • sinusitis, rhinitis, verkoudheden, hooikoorts, bronchitis (inhaleren en dampen)
  • anale ontstekingen, aambeien, anale kloven, ontsteking in de genitale zone (kompressen, darmspoelingen, zitbaden)
  • vaginale ontstekingen en witverlies (zitbaden en vaginale spoelingen)
  • eczeem, luiereczeem, netelroos, jeuk, allergische uitslag, dermatitis, huid- of slijmvliesirritatie door bestraling (omslagen, crème en olie)
  • kleine wonden, slecht helende wonden, abcessen, insectenbeten, brandwonden, zonnebrand, decubitus (doorligwonden), ulcus cruris (spataderzweer), droge, ruwe en schrale huid, kloven, tepelkloven (crème, lotion, compressen)
  • acne, vette huid (stoombaden)
  • oogontstekingen (uitwassen)
  • zenuwpijnen, reuma, jichtpijnen, ischias, spanningshoofdpijn, oorpijn (olie)
  • borstklierontsteking (zalf)
  • om blonde haren een gouden gloed te geven (spoeling)
  • massage van de hoofdhuid bij droge en geïrriteerde hoofdhuid 

 

Contra-indicaties

  • Allergische reacties, door de aanwezigheid van lactonen en azuleen, zoals samentrekken van de bronchiën en huidreacties komen zelden voor.
  • Mensen die allergisch zijn voor de composietenfamilie (asters en chrysanten) moeten geen kamille gebruiken.
  • Rhinitis kan voorkomen bij mensen met een pollenallergie.
  • De thee is veilig voor kinderen en bejaarden.
  • De etherische olie niet aan zwangere vrouwen toedienen, alle andere aanwendingen zijn in matige dosis te gebruiken.
     

Bijwerkingen

  • niet te langdurig gebruiken, dit kan namelijk leiden tot prikkelbaarheid en rusteloosheid, zeker bij kinderen opletten. Na drie à vier weken gebruik best een week onderbreken.
  • mogelijke nevenwerkingen zijn: tragere reacties, minder alertheid, licht gevoel in het hoofd, duizeligheid, slaperigheid. Vermijd daarom: te rijden, activiteiten te doen waarbij alertheid nodig is, gebruik van alcohol. Boven de 65 jaar heeft men meer kans op deze bijwerkingen.
  • overdadig gebruik kan ook leiden tot slapeloosheid en braakneigingen
  • er is geen chronische toxiciteit aangetoond (bij stoppen van inname, verdwijnen ook de symptomen)
  • ook de EO is vrij veilig: de orale en dermale dosis bij proefdieren bedraagd 5g/Kg
  • allergische reacties zoals contactdermatitis, irritaties, fototoxische huidreacties komen soms voor
  • zelden reacties als: astma, ademhalingsmoeilijkheden, conjunctivitis of erger anafylactische reacties  

 

Interacties

er zijn theoretisch gezien mogelijke reacties met:

  • bloedverdunners en ontstekingsremmers
  • kalmerende, angstwerende, antidepressiva, antihistaminica, verdovende en slaapverwekkende medicatie
  • immunosupressiva
  • met medicijnen die door dezelfde enzymes als echte kamille worden afgebroken in de lever zoals anti-allergetica, antifungale en antitumorale medicijnen en orale contraceptiva 

 

Doseringen

UITWENDIG:

Hierbij kunnen zowel het aftreksel, de tinctuur, het oliemaceraat (ideaal om de vermoeidheid uit het lichaam te masseren) of de EO gebruikt worden. Omslagen, gorgeldranken en baden hebben een wondgenezende en ontstekingsremmende werking

  • Als olie, crème (kamillecrème) en compres bij allerlei huidletsels, irritaties en eczeem, daarbij kunnen ook enkele druppels EO aan de crème worden toegevoegd, 3 à 10%
  • Als azijn bij geïrriteerde geslachtsdelen of gevoelige huid
  • Als kompres bij vermoeide ogen (samen met venkel) en allergieën
  • In omslagen en kompressen bij krampen
  • Als gorgel- en spoelmiddel gebruikt men 30 tot 100 gr bloemen op 1L kokend water (3 à 10%), 2 uur laten trekken en na het zeven 2 à 3x / dag
  • Om te inhaleren bij aandoeningen van keel, strottenhoofd, luchtwegen: 30 à 50 gr overgieten met 1L kokend water, even laten trekken en afkoelen en inademen onder een doek. Als inhalatie ook bij hooikoorts
  • Afkooksel in melk, als lotion of op compressen: 1 volle splp tot 20 gr bloemen overgieten met 1/4 L melk en 5 à 10 min laten koken, zeven
  • Maceraat in olijfolie (warm), bij zenuwpijn, zonnebrand, massage van de hoofdhuid en lichaam: 50 à 60 gr versgeplukte bloemen overgieten met 1/2 L koudgeperste olijfolie, 2 uur laten trekken "au bain marie" in een pan met kokend water, laten afkoelen en filteren
  • Vloeibaar extract: 1 klp op 1/4 L water
  • Wondpap: 2 klp gedroogde bloemen in een klein beetje warm water laten trekken en deze pap kan tussen een compres lauw op de wonde gelegd worden
  • Baden: met het kruid of de EO: 4 handenvol kamille op een vol bad of infuus van 50 gr op 1L water aan het badwater toevoegen
  • Kamillekussen: opgewarmd in een droge pan bvb bij tandpijn en buikkrampen

INWENDIG:

  • De aangeraden dagelijkse dosis voor volwassenen bedraagt 2 à 8 gr bloemhoofdjes, 3x per dag; voor kinderen 2 gr 3x/dag.
  • Waterige extracten bezitten meer een spasmolytisch effect, alcoholische extracten meer een inflammatoir effect omdat ze meer lipofyle componenten bevatten.
  • Moedertinctuur: bij chronische ontstekingen van maag en darmen: 3x 30 à 50 dr of 1/2 à 1 thlp in een glaas per dag, 1 uur voor de maaltijd; bij slapeloosheid een lagere dosis van 3x 20 dr per dag; spoelingen, gorgelen, compressen: 5 à 10% tinctuur
  • Thee of infuus van kamillebloemen of EO 1 klp op een tas kokend water in een gesloten pot (om EO te behouden), 10 min laten trekken: werkt tegen infecties en bij ontstekingen van de slijmhuid, tegen krampen; deze thee gemaakt met 3gr bloemhoofdjes of 2 thlp overgoten met ongeveer 200ml kokend water, 10 min overdekt laten trekken, kan gebruikt worden als lavement
    • Helpt bij slapeloosheid, onrust, nachtmerries, irritatie en kiespijn
    • Brengt de spijsvertering tot rust
    • Helpt bij nerveuze indigestie, winderigheid, kolieken, gastritis (maagontsteking) en darmontsteking; tinctuur is bij nerveuze indigestie het beste
    • Spanningshoofdpijn, psychosomatische pijnen, menstruatiepijnen en andere krampen
    • Bij koorts en grieperige toestanden
    • Thee van kamille met roosmarijn is goed bij hoofdpijn
  • Extract, gestandariseerd om 1% apigenine en 0,5% EO te bevatten: 400 à 1600 mg /dag, in verschillende giften
  • Vloeibaar extract(1:1 in 45%-60% ethanol), inwendig gebruik: 1 à 4ml tot 3x /dag (voor volwassenen), 0,6 à 2ml tot 3x /dag voor kinderen; bij aften: lokaal aanstippen
  • Nebulisaat (1:5): 3x 50 à 300 mg /dag



Cosmetisch:
• Haarspoelingen met kamille maken lichtbruine haren lichter en geven aan blond haar een gouden schijn
• Gebruikt om zijn ontstekingsremmende, kalmerende en verzachtende werking. Het gezicht spoelen met een aftreksel zorgt voor een frisse teint (kan ook ,et een gezichtsstoombad)

  • een aftreksel van de bloemen wordt gebruikt als voedend middel en tonicum voor zieke planten; de plant wordt eveneens gebruikt als ingrediënt om de compostering te bevorderen; ze is bovendien insectenwerend
  • gele tot gouden verfstoffen worden uit de bloemen aangemaakt 
  • Vaak kan de werking van een EO worden versterkt door deze te combineren met een andere, een goede combinatie is oa echte lavendelolie, lavendin, neroli, roos, geranium, tea-tree, scharlei, salie, cananga en ylang-ylang.
    • De geurindustrie maakt er gebruik van in bloemige en oriëntaalse parfums.
    • Dosering op de huid is max 4% bij volwassenen en max 5dr in een vol bad.
    Enkele toepassingen: EO lost niet op in water, er is een vetsubstantie nodig bvb room, eidooier, olie, melk of honing.
    • Als bad bij huidaandoeningen: 3dr kamille, 3dr geranium, 4dr sandelhout in een basisolie toevoegen aan het badwater en daarin 15 tot 20 min baden.
    • Bij ontstekingen in de mond, spoelen met 4dr EO in een glas lauwwarm water, min 2x per dag, het tandvlees kan rechtsreeks aangestipt worden met een wattenstaafje.
    • Bij lichte brandwonden, eczeem, wondjes en zweren, doet men 2 of 3dr kamille op een watje en hiermee de aangedane plek deppen.
    • Bij ontstoken en gevoelige huid (bvb acne of puisten) neemt men 4dr duizendblad, 7dr kamille en 5dr roos (of 7dr kamille, 5dr lavendel en 4dr roos) en mengt die met 40 ml jojobaolie en 10 ml tarwekiemolie. Met dit mengsel de huid meerdere malen per dag insmeren.
     

    CULINAIR:

    • Echte kamille wordt gebruikt in de aanmaak van vermouth, sommige sherry's, likeuren (Benedictine) en aperitieven
    • een spaanse naam ervoor is "Manzanilla" (kleine appel, omwille van de appelgeur) wordt gegeven aan sherry's op smaak gebracht met kamille
    • kamille-azijn voor salades, kamillewijn, limonade met kamillethee, kamille in boter
    • de jonge twijgjes worden soms gebruikt als smaakmaker bij gerechten
    • er is een bescheiden rol voor de EO in de voedingsmiddelenindustrie bvb voor het aromatiseren van gebak, ijs, kauwgom en suikergoed, waarvan het de fruitsmaak versterkt

    Wereldwijd wordt jaarlijks zo'n 5000 ton kamille commercieel geoogst; Argentinië is de topproducent; in Europa is Spanje de grootste leverancier.

     

    Roomse kamille (Chamaemelum nobile, anthemis nobilis)


    Deze kamille wordt van oudsher gekweekt en gebruikt vanwege zijn heilzame eigenschappen. De geneeskrachtige eigenschappen van de echte kamille liggen vrij dicht bij die van de roomse. Toch heeft iedere variëteit zijn typische eigen kenmerken. De liefhebbers van de echte kamille waarderen voornamelijk het honingachtige parfum en houden niet van de bittere smaak van de roomse kamille.

    Botanie:
    Het is een winterharde, altijd groene, meerjarige plant. Ze heeft ongeveer dezelfde eigenschappen als de echte kamille, de smaak is echter bitter zodat de thee ook bitter smaakt.
    Deze kamille houdt van lichte, zanderige goed gedraineerde grond, maar komt zelden voor in het wild.
    Het bloeit van de zomer tot en met de herfst met op de top van iedere stengel een zeer geurige kleine bloem (geel hart en witte tongvormige blaadjes). Ze wordt 20 tot 40 cm hoog, in de volle zon wordt hij minder hoog dan in lichte schaduw. Het kruid verspreidt zich met een kruipende wortelstam. De bladeren ruiken naar appels.
     

    Werking:
    De werking van roomse kamille is ongeveer dezelfde als die van echte kamille. Kalmerend, krampstillend (centraal zenuwstelsel), ontstekingswerend, anti-parasitair middel …
     

    Toepassingen en gebruik: (zie echte kamille)
    Zie echte kamille bij: astma (van nerveuze oorsprong), chirurgische ingrepen, digestivum, kinkhoest, maagkrampen, nerveuze shock, pijnstillend, allergieën, eczeem, psoriasis, jeuk, acne, jeugdpuistjes, herpes, wonden, zweren, slijmvorming in de neus, stijve spieren en gewrichten, weinig eetlust, hoofdpijn, migraine, huiduitslag, menstruatieklachten (bvb met vrouwenmantel), overgangsklachten, depressie, slapeloosheid, hysterie, nervositeit, steenpuisten, insectenbeten, oogklachten, prikkelbaarheid, stress en spijsverteringsproblemen. Roomse kamille werkt koortswerend en verlichtend bij buikpijn, stijve spieren en pijnlijke gewrichten.
    Uitwendig:
    • Een kompres van het aftreksel werkt ontstekingsremmend verkoelend en kalmerend op de vermoeide ogen en op de huid bvb bij irritaties, wonden en eczeem
    • In omslagen of kompressen bij krampen
    • Bij koorts een koele kamillekompres op het voorhoofd leggen
    • Gebruik een sterk aftreksel in bad om door zon of wind verbrande huid te verzachten
    • Een aftreksel als gezichtsstoombad


    Inwendig:
    • De thee van de bloemen is goed als algemeen versterkend en rustgevend middel (bij rusteloze kinderen of bejaarden en tegen nachtmerries; maak hiervoor een aftreksel door 4 tot 6 bloemen per kop van 25 cl te gebruiken
    • De thee is werkzaam tegen hoofdpijn en zenuwpijn
    • Kamillethee heeft een complexe werking, enerzijds eetlustopwekkend en versterkend als ongezoet aftreksel (als natuurlijk aperitief) voor de maaltijd, anderzijds spijsverteringsbevorderend na de maaltijd.
    De werking van roomse kamille is milder dan die van de echte kamille en is daarom in een lage dossering bijzonder geschikt voor kinderen en ouderen vooral als deze pijn hebben of angstig zijn.

    Overige:
    Huishouden: een aftreksel of de plant op de composthoop bevordert de vertering van de plantenafval. De bloem van A. tinctoria kan men koken voor een sterke geel-bruine verfstof.
    Aromatisch: de gedroogde bladeren behouden hun appelgeur en worden gebruikt in melanges en in potpourri’s. Blad en bloem kunnen gebruikt worden in kruidenkussentjes.

    Cosmetisch:
    • In schoonheidssalons wordt kamillethee vaak geschonken om de aangezichtsspieren te ontspannen. Gebruik een aftreksel van de bloemen als gezichtsstoombad en als handweekmiddel om de huid zachter en witter te maken.
    • Maak een oogbad of theebuiltjeskompres om ontstekingen te verminderen en vermoeidheidskringen te verwijderen.
    • Ook hier kan men met een afkooksel van de bloemen (20 min koken) gebruiken om blond haar te spoelen om het lichter te maken en in conditie te houden.

    ETHERISCHE OLIE van roomse kamille:
    Deze EO wordt verkregen door waterdampdistillatie van de bloeiende toppen. De olie kan ook gedistilleerd worden uit de gedroogde bloemen, deze olie heeft dan een vaalblauwe kleur die langzaam verkleurt naar groen-geel.
    De werking kan vaak worden versterkt door een goede combinaties met andere EO’s bvb met lavendel, roos, sinaasappel, helicryse en geranium.
    Toepassingen en gebruik:
    Ideaal in de huidverzorging. Ze is goed bij verbranding, droge jeukende huid, psoriasis, overgevoelige huid, couperose, huidontstekingen. Ze versterkt het weefsel en is een uitstekende zuiveraar (ook antiallergeen, bactericide, wondhelend, kalmerend).


    Enkele recepten:
    • Bij jeukerige huiduitslag en allergische problemen: 2dr kamille met 4dr helicryse (anti-allergeen, antihistaminicum, antiviraal en antibacterieel, zeer veilig maar opletten met bloedverdunners) mengen met 15 ml calendulamaceraat en daarmee de uitslag inwrijven.
    • Bij lichte brandwonden, puistjes, eczeem, herpes, jeuk, wondjes, zweertjes (zie echte kamille)
    • Kompres bij maagkrampen, verharde spieren: 10dr roomse kamille toevoegen aan 2 liter warm water, doop hierin een kleine handdoek, wring uit en leg het zo heet mogelijk op de pijnlijke plek. De warmtewerking kan versterkt worden door een warmwaterkruik op de kompres te leggen. Eventueel aan te vullen met: 2dr lavendel en/of 2dr roosmarijn en/of 2dr sandelhout.
    • Als slijmoplosser bij allergische problemen, vooral bij slijmvorming in de neus en sinussen: 2dr kamille met 4dr helicryse ( deze olie alleen uitwendig gebruiken, niet samen met bloedverdunners, werkt oa als anti-allergeen, anti-histaminicum, virusbestrijder, slijmoplosser) mengen in een schaaltje heet water en inhaleren, 1 tot 3 maal per dag.
    • Bij eczeem of psoriasis: 2 tot 3dr EO op een vochtig watje doen en hiermee meerdere malen per dag deppen of een kompres met 10dr EO op 1 liter gekookt en afgekoeld water, 10 tot 15 min laten inwerken.
    • Bij geagiteerdheid verdampen van 3dr marjolein, 3dr lavendel en 3dr roomse kamille in een aromalamp werken positief.


    Voorzichtig:
    • Zoals bij de echte kamille is dit kruid ook veilig in gebruik maar sommige mensen worden misselijk van een grote dosis en sterke thee.
    • Sommige mensen reageren allergisch bij aanraking van kamille (zie echte kamille)
    • De meeste EO’s kunnen niet zonder gevaar ingenomen worden, daarom is het beter de thee te drinken voor inwendig gebruik.
    • Een voorbeeld van een lekkere kalmerende thee is een gelijke hoeveelheid kamillebloemen, lindebloesem, melisse en/of citroenverbena nemen en overgieten met heet water; dit is een smakelijke thee (want kamille is soms wat smakeloos) die goed is bij stress en nerveuze spanningen.
    Andere varianten:
    • Chamaemelum anthemis “treneagne”: dit is een bloeiende kloon, hij heeft naar appelgeurende bladeren en wordt vanwege zijn geurigheid gebruikt op gazons. De hoogte is ongeveer 5 cm;
    • Chamaemelum nobile var. Flore-pleno: dit is een dubbelbloemige kamille, deze geurt eveneens naar appels.
    • Anthemis tinctoria: de Nederlandse benaming voor deze plant is “gele kamille”. Deze heeft gouden bloemen en geeft een geel-bruine verfstof. De plant bloeit de hele zomer. Hoogte 75 cm.

     

    Synergie

    •  Met Mentha X piperita (Pepermuntblad) en Melissa officinalis (Citroenmelisseblad) bij alle mogelijke aandoeningen van maag en darmen (indigestie, ontsteking, pijn, voorkomen van maagzweer, overgeefachtígheid, krampen, winderigheid..,): echte kamille laten domineren wanneer vooral een ontstekingswerende werking gewenst is; citroenmelisse als vooral een ontspannende werking gewenst is; pepermunt als vooral een krampwerende en pijnstillende werking gewenst is
    • (Van de e.o. van echte kamille) Met Melissa officinalis (Citroenmelisseblad), Glycyrrhiza glabra (Zoethoutwortel), Angelica archangelica (Grote engelwortel, wortel) en Zingiber officinale (Gemberwortel), bij indigestie, moeilijke spijsvertering, vollemaaggevoel, maagdarmkrampen, ter preventie van maagzweren.
    • Met Mentha X piperita (Pepermuntblad), Melissa officinalis (Citroenmelisseblad), Gentiana lutea (Gele gantiaan, wortel) en Pimpinella anisum (Anijsvruchten), in een samengestelde thee bij indigestie, moeilijke spijsvertering, vollemaaggevoel, maagdarmkrampen, ter preventie van maagzweren
    • Met Glycyrrhiza glabra (Zoethoutwortel),' ter bescherming van de maagwand, bij maagzweer en maagwandontsteking
    • Met Carum carvi (Echte karwij, vruchten) en Foeniculum vulgare (Venkelvruchten), bij moeilijke spijsvertering gepaard met milde maagdarmkrampen, bij volheidsgevoel en winderigheid, infuus van resp. 2 g (Echte kamille, bloemen)/1 g en 2g, 3 maal per dag
    • Met Ocimum basilicum (Basilicum, kruid), Pimpinella anisum (Anijsvruchten), Mentha X piperita (Pepermuntblad), Melissa officinalis (Citroenmelisseblad) en Thymus vulgaris (Echte tijm, blad), resp. 10 (Echte kamille, bloemen)/ 25/25/20/10 en 10 a in een maaaversterkende thee
    • Met Mentha X piperita (Pepermuntblad), Melissa officinalis (Citroenmelisseblad), Centaurium erythrea (Duizendguldenkruid, kruid) en Passiflora incarnata (Passiebloem, kruid), gelijke delen, bij zwangerschapsmisselijkheid
    • Met Zingiber officinale (Gember. wortel) bij zwangerschapsmisselijkheid
    • Met Melissa officinalis (Citroenmelisseblad) bij slapeloosheid
    • Met Valeriano officinalis (Echte valeriaan, wortel), Humulus lupulus (Hopbellen) en Citrus aurantium (Oranjebloesem) bij slapeloosheid
    • Met Melissa officinolis (Citroenmelisseblad) en Tilia cordata (Kleinbladige linde, bloesem) bij stress en spanningen
    • Met Rosmarinus officinalis (Rozemarijnblad) bij hoofdpijn
    • Met Centaurium erythrea (Duizendguldenkruid), Lavandula vera (Lovendelbloem), Melissa officinalis (Citroenmelisseblad), Mentha X piperita (Pepermuntblad), Pimpinella anisum (Anijsvrucht) en Origanum vulgare (Marjolein, blad), resp. 10 (Echte kamille, bloemen)/30/20/10/10/10 en 10g bij anorexia (eetlustgebrek)
    • Met Salvia officinalis (Echte salie, blad), Mentha X piperita (Pepermuntblad) en Foeniculum vulgare (Venkelvruchten), resp, 30 (Echte kamille, bloemen)/30/30 en 10 g, in een gorgeldrank bij keelpijn, 1 koffielepel kruiden per tas kokend water
    • Met Aloë vera ín crèmes of gels voor zonnebrand, brandwonden, droge en schrale huid
    • Met Viola tricolor (Driekleurig viooltje, kruid), Equisetum arvense (Heermoeskruid), Lavandula vera (Lavendelbloem), Hypericum perforatum (St.Janskruid, bloeiende toppen), Citrus sinensis (Oranjebloesem), resp. 10 (Echte kamille, bloemen)/25/15/10/10/10 en 5 g bij eczeem

     

     

     

     

    Literatuurlijst en Referenties * Top