Keukenkruiden

Let op: opent in een nieuw venster PDFAfdrukkenE-mail

De familie van keukenkruiden kan in verschillende families verder onderverdeeld worden. Onderstaand overzicht geeft de karakteristieken per familie.

 

Lookfamilie (Alliaceae)

Tot het geslacht Allium behoren talrijke bekende groentesoorten zoals sjalot, knoflook, prei, daslook, bieslook, ui, ...

Alle soorten uit de leliefamilie zijn geofyten dwz planten met ondergrondse organen waarin voedsel wordt opgeslagen dus (overblijvende) planten met bollen, knollen of wortelstokken.

De meeste vormen boven de grond stengels met groene bladeren die parallelnervig en gaafrandig zijn.

Het bloemdek bestaat uit 2 kransen van 3 (zelden 2 of 4) bladeren die, of vrij, of met elkaar vergroeid zijn. Er zijn evenveel meeldraden als bloemdekbladeren. De vrucht is meestal een driehokkige doosvrucht, soms een bes.

Typische vertegenwoordigers van de lookfamilie (Alliaceae) of lelie familie  zijn daslook (Allium Ursinum L.) en knoflook (Allium sativum L.). Tot deze familie behoren ook een paar zware giftige planten zoals herfststijloos, meiklokje, eenbes, hyacint...

 

Composietenfamilie (Compositae of Asteraceae)

De composietenfamilie (Compositae of Asteraceae) worden ook samengesteldbloemigen genoemd. Het is een omvangrijkse plantenfamilie met naar schatting wel 20.000 tot 25.000 soorten.

Het belangrijkste kenmerk van deze familie vormen de sterk gereduceerde bloempjes. Deze staan bijeen in zogenaamde bloemhoofdjes, die vaak voor bloemen worden aangezien. De groene blaadjes die tegen deze bloemhoofdjes aanliggen zijn dan ook geen kelkbladen maar omwindselblaadjes.

Er zijn drie typen bloempjes. Straalbloemen hebben een bloemhoofdje met een geel hart en een witte krans van straalbloemen. Verder zijn er ook lintbloempjes en buisbloempjes.

Een typische vertegenwoordiger van de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae) bij de keukenkruiden is de goudsbloem (Calendula officinalis) 

 

Schermbloemigen (Umbelliferae):

De schermbloemigen krijgen hun naam als familie van bedektzadige planten, meestal aromatische met holle stengels. Het zijn voornamelijk kruidachtige planten met geveerde, handvormige bladeren die verspreid langs de stengel staan en met kleine witte, roodachtige, gele of groenachtige bloempjes die staan in schermpjes.

Typische vertegenwoordigers van de schermbloemigen (Umbelliferae) zijn grote engelwortel (Angelica Archangelica L.) en venkel (Foeniculum Vulgare).

Deze planten soorten bevatten ook veel nuttige planten of groenten zoals anijs, karwij, pastinaak en worterl maar deze bespreken we niet op onze site.

 

Viooltjesfamilie (Violaceae)

De viooltjesfamilie is zeer zeer uitgebreid. Ze bevat 800 verschillende soorten. De familie is echter vooral tropisch zodat ze voor ons slechts beperkt intressant is. Als voornaamste kenmerk onthouden we dat de bloem asymmetrisch is (vijf kelkbladen en vijf kroonbladeren) en een aparte stengel heeft. 

Verder hebben deze soorten zowel een spoor (op het onderste kroonblaadje)  als een doosvrucht (driekleppig met veel zaden).

Een typische vertegenwoordiger van de viooltjesfamilie (Violaceae) is het driekleurig viooltje (Viola Tricolor L.)

 

Lipbloemigen (Labiatae of Lamiaceae)

De lipbloemenfamilie omvat eveneens veel soorten. De familie dankt zijn naam aan de typische vorm van de kroonbladeren, die samengegroeid zijn tot een boven- en onderlip.

Een aantal soorten in deze familie bevatten aromatische oliën in de bladeren.

De bladeren staan paarsgewijs tegenover elkaar, ieder paar kruislings ten opzichte van het vorige paar. De bloemen zijn bilateraal symmetrisch met vijf samengegroeide kroonblaadjes en vijf samengegroeide kelkblaadjes. De bloemen staan in schijnkransen.

Veel soorten hebben vierkantige stengels.

Typische vertegenwoordigers van de Lipbloemigen (Labiatae of Lamiaceae) zijn tijm (Thymus vulgari), salie (Salvia officinalis), rozemarijn (Rosmarinus officinalis), pepermunt (Mentha ×piperita)  en lavendel (Lavendula Angustifolia officinalis)

De familie omvat ook andere veelgebruikte keukenkruiden zoals basilicum, echte marjolein, wilde marjolein, etc...